ROK

Zanim jednak zabrzmiały pierwsze dźwięki na scenie, zespoły biorące udział w wydarzeniu zgromadziły się pod zabytkowym wiatrakiem w skansenie. Właśnie stamtąd ruszył barwny, pełen energii korowód, który przeszedł przez teren muzeum i amfiteatru, wzbudzając zachwyt publiczności. Stroje, instrumenty, okrzyki i śpiewy stworzyły żywy obraz tradycji, która wciąż pulsuje w regionie.
Korowód zakończył się na scenie, gdzie jako pierwsi wystąpili Leśnianki z Gminnego Ośrodka Kultury w Leśnej Podlaskiej - zespół znany z pięknych tradycyjnych aranżacji i bogatego dorobku artystycznego. Ich występ otwierający nadał całemu wydarzeniu ton pełen autentyczności, emocji i szacunku dla dziedzictwa Kurpiów.
Część oficjalną poprowadził Lech Marek, który już po raz trzydziesty pierwszy stanął na scenie jako gospodarz i narrator Dni Kultury Kurpiowskiej. Jego doświadczenie, spokój i charakterystyczny styl sprawiły, że cała ceremonia przebiegła z naturalną elegancją i rytmem właściwym temu wydarzeniu. To właśnie on zaprosił na scenę osoby dokonujące uroczystego otwarcia XXXIII Ogólnopolskich Dni Kultury Kurpiowskiej.
Jako pierwszy głos zabrał Lech Marek Szabłowski, Starosta Łomżyński, podkreślając, że bez pamięci o historii i kulturze przyszłość nasza jest niepewna. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na rolę tradycji jako fundamentu tożsamości regionu.
Następnie przemówił Jacek Piorunek, Członek Zarządu Województwa Podlaskiego, reprezentujący partnera strategicznego wydarzenia - Województwo Podlaskie. Zaznaczył, że kultura Kurpiów jest żywa i wpływa na rozwój instytucji poza regionem, inspirując środowiska kultury w całej Polsce.
Trzecim mówcą był Grzegorz Palka, Burmistrz Nowogrodu, który zwrócił uwagę na potrzebę powrotu do prostoty i świata wolnego od nadmiaru bodźców. Wspominał czasy, gdy nie było telefonów, nie było telewizji, a życie toczyło się bliżej natury i wspólnoty.
Po oficjalnym otwarciu głos przekazano kolejnym zaproszonym gościom.
Alicja Łepkowska-Gołaś, Posłanka na Sejm RP, mówiła o przemianie, jaka dokonała się w postrzeganiu kurpiowskiej tożsamości - od wstydu i niepewności do dumy i poczucia wartości.
Marlena Siok, występująca w imieniu Ministra Rolnictwa Stefana Krajewskiego, wyraziła uznanie dla organizatorów i uczestników za konsekwentne budowanie wydarzenia o ogólnopolskim znaczeniu.
Iwona Zysk-Choroszewska, Prezes Związku Kurpiów, przekazała na ręce Dyrektora Regionalnego Ośrodka Kultury - Jarosława Cholewickiego symboliczne wydawnictwo, podkreślając współpracę i jedność środowisk kurpiowskich.
Na zakończenie tej części przemówiła Anna Szynkiewicz, Dyrektor Muzeum - Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika współgospodarz przestrzeni, w której przez cały dzień odbywały się warsztaty, spotkania z twórcami i prezentacje rzemiosła. Zwróciła uwagę na rolę skansenu jako miejsca, w którym tradycja jest nie tylko chroniona, ale przede wszystkim - żywa.

Kolejną osobą zaproszoną na scenę przez konferansjera był Jarosław Cholewicki, Dyrektor Regionalnego Ośrodka Kultury w Łomży - instytucji, która od trzydziestu trzech lat współorganizuje Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej. W swoim wystąpieniu podkreślił on długą historię wydarzenia, jego znaczenie dla regionu oraz rolę, jaką pełni ono w budowaniu i utrwalaniu kurpiowskiej tożsamości.
Następnie Dyrektor Cholewicki przedstawił jury tegorocznych prezentacji konkursowych - osoby o wyjątkowym dorobku naukowym, artystycznym i animacyjnym, od lat zaangażowane w dokumentowanie, ochronę i popularyzację muzyki tradycyjnej.

Skład jury:
Prof. dr hab. Piotr Dahlig - muzykolog i etnomuzykolog, profesor nauk humanistycznych, wieloletni kierownik Zakładu Etnomuzykologii Uniwersytetu Warszawskiego. Członek International Council for Traditional Music (UNESCO), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego i Towarzystwa im. Fryderyka Chopina. Jeden z najwybitniejszych badaczy muzyki tradycyjnej w Polsce.
Dr Ewelina Grygier - etnomuzykolog, badaczka i popularyzatorka polskiego folkloru muzycznego. Związana ze Zbiorami Fonograficznymi Instytutu Sztuki PAN, gdzie zajmuje się digitalizacją archiwów oraz dokumentowaniem współczesnych tradycji muzycznych. Współpracuje przy wydawaniu albumów z muzyką tradycyjną, prowadzi zajęcia dydaktyczne w IS PAN oraz na Wydziale Jazzu i Muzyki Estradowej UMFC.
Tomasz Mierzejek - Animator kultury, instruktor ds. ochrony dziedzictwa, badacz i popularyzator historii Kurpiowszczyzny. Związany z Regionalnym Centrum Kultury Kurpiowskiej w Myszyńcu. Laureat nagrody „Kurpik 2025” oraz tytułu Osobowość Roku 2026 w kategorii Kultura. Od lat aktywnie wspiera rozwój i promocję kurpiowskiej tradycji.
Po prezentacji jury rozpoczęła się część konkursowa, która jak co roku przyciągnęła imponującą liczbę uczestników. Na scenie zaprezentowało się około 250 wykonawców, reprezentujących blisko 64 podmioty wykonawcze. Artyści przyjechali z Mazowsza, Warmii, Mazur, Podlasia oraz powiatu łomżyńskiego, tworząc barwny, różnorodny obraz tradycji muzycznych i tanecznych.
Rywalizacja odbywała się w 11 kategoriach, obejmując wszystkie pokolenia — od dziecięcych grup śpiewaczych po doświadczonych mistrzów tradycji, którzy od lat przekazują swoje umiejętności kolejnym generacjom. Publiczność mogła zobaczyć na scenie prawdziwą żywą encyklopedię tradycji, w której każdy występ był świadectwem troski o dziedzictwo Kurpiów.

Goście specjalni i występy między kategoriami.
Po prezentacjach w czterech pierwszych kategoriach konkursowych na scenie pojawił się przedstawiciel grupy Jantar z Kołobrzegu, zaproszony do udziału w specjalnej prezentacji U Kurpia. Jego obecność była symbolicznym gestem łączącym regiony i pokazującym, że kultura kurpiowska inspiruje artystów z całej Polski. W krótkim wystąpieniu podkreślił on znaczenie wymiany międzyregionalnej i szacunek, jakim twórcy z Pomorza darzą kurpiowskie tradycje.
Tuż po nim scenę wypełniły dźwięki muzyki tradycyjnej w wykonaniu zespołu Leśnianki z Leśnej Podlaskiej. Artyści zaprezentowali piękny, dopracowany i pełen emocji program, który spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności. Ich występ - łączący precyzję wokalną, tradycyjne brzmienia i sceniczną wrażliwość - stał się jednym z najbardziej zapamiętanych momentów tej części wydarzenia.
Za bramą Skansenu Kurpiowskiego - miejsca, które w dniu XXXIII Ogólnopolskich Dni Kultury Kurpiowskiej działało jak magnes na wszystkich spragnionych spokoju i wiedzy - uczestnicy mogli znaleźć chwilę wytchnienia od festiwalowego zgiełku. To właśnie tam, w cieniu drewnianych chałup i pod szumem drzew, odbywały się bezpłatne warsztaty zorganizowane przez Regionalny Ośrodek Kultury w Łomży oraz Skansen Kurpiowski, możliwe dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 
Było pięknie - i to piękno miało twarze ludzi, którzy od lat niosą kurpiowską tradycję.

Apolonia Nowak - głos, który niesie Kurpie w świat
Wśród twórców obecnych w Skansenie znalazła się Apolonia Nowak, jedna z najważniejszych postaci kurpiowskiej kultury. Urodzona w Piaseczni, od 1960 roku związana z zespołem Kurpianka, znana z potężnego, czystego sopranu i śpiewu na głos piersiowy, jest żywą legendą regionu. Jej warsztaty były nie tylko lekcją śpiewu, ale spotkaniem z historią - tą zapisaną w pieśniach, wycinankach i pamięci pokoleń.
Apolonia to także mistrzyni wycinankarstwa, które przejęła od matki, rozwijając własny styl pełen motywów religijnych i historycznych. Współpracowała z Włodzimierzem Nahornym i zespołem Ars Nova, była nominowana do Fryderyka, a mimo to pozostała wierna Kurpiom — i to właśnie tę wierność przekazywała uczestnikom warsztatów.

Romuald Grużewski - kowal, który z ognia wydobywa tradycję.
W kuźni ogień tańczył w rytm młota Romualda Grużewskiego ze Zbójnej - mistrza tradycyjnego kowalstwa. Jego prace - od narzędzi po ozdobne kraty i balustrady - są dowodem, że rzemiosło może być sztuką. Podczas warsztatów pokazywał, jak z rozżarzonego żelaza rodzą się przedmioty, które służą ludziom i zachwycają formą. Dla wielu młodych uczestników był to pierwszy kontakt z prawdziwym kowalstwem - i pierwsza iskra fascynacji.
Wiesław Kuskowski - plecionkarz, który splata historię

W innym zakątku Skansenu Wiesław Kuskowski wyplatał kosze, tace, naczynia i meble z wikliny - tak, jak nauczyli go dziadek Edward i ojciec Henryk. Plecionkarstwo jest dla niego nie tylko rzemiosłem, ale terapią, sposobem na życie i misją zachowania dziedzictwa. Jego warsztaty przyciągały dzieci, młodzież i dorosłych, a każdy uczestnik mógł zabrać do domu własnoręcznie wykonany drobiazg - kawałek Kurpi w dłoni.
Kuskowski jest laureatem Medalu Pro Masovia i Srebrnego Krzyża Zasługi - a mimo to najważniejsze są dla niego spotkania z ludźmi. W Nowogrodzie znów udowodnił, że tradycja żyje wtedy, gdy jest przekazywana.

Ryszard Maniurski - harmonia, która opowiada historię
W skansenie rozbrzmiewała harmonia pedałowa - instrument, który w rękach Ryszarda Maniurskiego staje się wehikułem czasu. Maniurski, znany z Kurpiowskiego Grania i licznych festiwali, prowadził warsztaty muzyczne, ucząc młodych, jak wydobywać z harmonii jej charakterystyczne, kurpiowskie brzmienie. To była lekcja muzyki, ale też lekcja pokory wobec tradycji.

Agnieszka Zielewicz - miód, który smakuje jak Kurpie
W części poświęconej rzemiosłom i naturze Agnieszka Zielewicz, pszczelarka, prowadziła warsztaty o miodzie i jego roli w kulturze Kurpiów. Uczestnicy mogli poznać tajniki pracy pszczół, spróbować lokalnych miodów i dowiedzieć się, dlaczego kurpiowskie bartnictwo jest tak wyjątkowe.
I rzeczywiście - było pięknie.
Skansen Kurpiowski tego dnia stał się nie tylko muzeum, ale żywą wioską tradycji. Miejscem, gdzie śpiew mieszał się z dźwiękiem młota, zapachem wosku i wikliny, a ludzie - młodzi i starsi - uczyli się od siebie nawzajem. Dzięki współpracy ROK w Łomży, Skansenu, twórców ludowych i wsparciu MKiDN, uczestnicy mogli doświadczyć Kurpi takimi, jakimi są naprawdę: pięknymi, dumnymi, autentycznymi.

Wyniki konkursu
Poniżej przedstawiono pełne wyniki zgodnie z protokołem jury.
ŚPIEWACY LUDOWI – DOROŚLI
I miejsce: Stanisław Archacki (Myszyniec), Hanna Ksepka (Kuzie) 
II miejsce: Weronika Zyśk (Myszyniec), Magdalena Golon (Rozogi), Katarzyna Kobylińska (Nowogród) 
III miejsce: Sylwia Kobrzyńska (Laski), Natalia Pliszka (Chudek) 
Wyróżnienia: Krystyna Pawelczyk, Edyta Grzybowska, Michał Osowiecki, Marcin Płoski
ŚPIEWACY LUDOWI – DZIECI I MŁODZIEŻ
I miejsce: Amelia Chrostek (Kuzie) 
II miejsce: Lidia Golon (Rozogi) 
III miejsce: Marcelina Pokora (Wykrot) 
Wyróżnienie: Marcelina Fossa (Wykrot)
SOLIŚCI INSTRUMENTALIŚCI – DOROŚLI
I miejsce: Grzegorz Chorążewicz, Mieczysław Czyż 
II miejsce: Mateusz Czyż, Ryszard Maniurski 
III miejsce: Tadeusz Czyż, Rafał Sendrowski 
Wyróżnienia: Magdalena Golon, Daniel Cwalina
SOLIŚCI INSTRUMENTALIŚCI – DZIECI I MŁODZIEŻ
I miejsce: Nadia Jędrzejczyk II miejsce: Julia Lemańska III miejsce: Maja Maniurska, Łucja Wiśniewska Wyróżnienia: Natalia Mrozek, Pola Andrzejczyk, Katarzyna Marczyk, Amelia Chrostek
GAWĘDZIARZE – DZIECI I MŁODZIEŻ
I miejsce: Wojciech Fossa 
II miejsce: Maria Taradejna 
III miejsce: Marcelina Flera 
Wyróżnienia: Jan Gawrych, Natalia Taradejna, Malwina Śniadach, Antoni Parzych
KAPELE LUDOWE
I miejsce: Kapela Grzesia 
II miejsce: Kapela Na dwa i na trzy, Kapela Ryszarda Maniurskiego 
III miejsce: Kapela Łysozianie
ZESPOŁY FOLKLORYSTYCZNE – DOROŚLI
I miejsce: ZPiT Wach
III miejsce: Dąbrozionki
Wyróżnienia: Wrzos, Babzionki, Srebrni
ZESPOŁY ŚPIEWACZE – DOROŚLI
I miejsce: Kobiecy Zespół ze Zbójnej, Regionalny Myszyniec 
II miejsce: Męski Zespół ze Zbójnej, Kobiecy Zespół z Nowogrodu 
III miejsce: Kurpiowskie Echo, Zespół z Turośli 
Wyróżnienia: Żurawinki, Warmińska Kuźnia, Rozoski Zespół Ludowy, Zespół z Kuzi
ZESPOŁY ŚPIEWACZE – DZIECI I MŁODZIEŻ
I miejsce: Poziomecki – Wykrot 
II miejsce: Dziewczęcy Zespół z Turośli, Jegódki – Nowogród 
III miejsce: nie przyznano
PARY TANECZNE
Wyróżnienie: Anna Pogorzelska & Przemysław Zadroga – Turośl

Podsumowanie
XXXIII Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej po raz kolejny udowodniły, że tradycja Kurpiów jest żywa, dynamiczna i przekazywana z pokolenia na pokolenie. Wydarzenie zgromadziło setki wykonawców, instruktorów, twórców ludowych i miłośników folkloru, tworząc przestrzeń spotkania, wymiany i wspólnego świętowania dziedzictwa regionu.

XXXIII Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej w Nowogrodzie już za nami. Był to dzień pełen muzyki, tradycji i spotkań z kulturą Kurpiów. Na scenie wystąpili przedstawiciele władz państwowych, samorządowych i instytucji kultury, a w Skansenie Kurpiowskim odbywały się bezpłatne warsztaty twórców ludowych.
Dziękujemy wszystkim, którzy współtworzyli to wydarzenie:
Współorganizatorzy: Gmina Nowogród, Gmina Zbójna, Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie.
Partner strategiczny: Województwo Podlaskie / Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego.

Sponsor strategiczny: OSM Piątnica.

Sponsorzy w Dobrym Lesie: Dziękujemy za wsparcie lokalnych inicjatyw i zaangażowanie w rozwój kultury Kurpiów.
Instytucje państwowe: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – za dofinansowanie działań edukacyjnych. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – za obecność przedstawiciela oraz ufundowanie nagród rzeczowych.

Nagroda Olbrysiów: Dziękujemy Fundatorom Nagrody Olbrysiów za wsparcie i uhonorowanie twórców.
Służby i zespoły techniczne: Policji, straży pożarnej, służbom medycznym, ekipom technicznym, akustykom, wolontariuszom oraz pracownikom ROK i Skansenu – za profesjonalizm, bezpieczeństwo i sprawną organizację.
XXXIII Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej pokazały, że tradycja Kurpiów jest żywa, silna i inspirująca. To wydarzenie łączy pokolenia, instytucje i społeczności. Z dumą będziemy je kontynuować.


🎤 Organizatorzy

Regionalny Ośrodek Kultury w Łomży – Instytucja Kultury Powiatu Łomżyńskiego

Gmina Nowogród
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Nowogrodzie
Gmina Zbójna
Gminny Ośrodek Kultury w Zbójnej
Muzeum - Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie
Stowarzyszenia Kół Gospodyń Wiejskich z Gminy Nowogród
Ochotnicza Straż Pożarna w Dobrym Lesie
Szkoła Podstawowa w Zbójnej
Ochotnicze Straże Pożarne w Gminie Nowogród
Stowarzyszenia Kół Gospodyń Wiejskich z Gminy Nowogród
Komunalny Zakład Budżetowy w Nowogrodzie
Związek Kurpiów

🤝 Wsparcie finansowe

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego

Starostwo Powiatowe w Łomży






Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego

SPONSOR STRATEGICZNY - OSM PIĄTNICA

Organizatorzy:

Regionalny Ośrodek Kultury w Łomży - Instytucja Kultury Powiatu Łomżyńskiego

Gmina Nowogród

Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Nowogrodzie

Muzeum - Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie

Gmina Zbójna

Gminny Ośrodek Kultury w Zbójnej

Pomocy finansowej udzieliło:




Starostwo Powiatowe w Łomży